Nhà nước CSVN nói một đàng làm một nẻo: khu tái định cư 11 năm vẫn cơ cực
 

Thứ Năm, Ngày 09/4/2009

 

medium_VN_84989832_Dungquat.jpg

 

 

H́nh bên: Người dân bị nhà nước cướp đất làm khu kinh tế Dung Quất, tỉnh Quảng Ngăi, sống lây lấy bằng đủ thứ việc lặt vặt kể cả nhặt rác, hoặc t́m về các thành phố kiếm việc. Chỗ thu gom đồ nhựa phế thải này nằm gần nhà máy lọc dầu vĩ đại. (H́nh: AFP/Getty Images)

QUẢNG NGĂI 6-4 (TH).- Bị nhà nước cướp đất làm khu kinh tế Dung Quất trong đó có cả xưởng lọc dầu, người dân địa phương đang phải sống lay lắt cơ cực trong khu “tái định cư” Đông Thuận, xă Tịnh Ḥa huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngăi, suốt 11 năm qua với những lời cam kết một đời sống tốt đẹp hơn không bao giờ đến.Quảng Ngăi là một tỉnh vốn dĩ đă nghèo đă khổ nhưng những ǵ người dân đang ở Đông Thuận c̣n tệ hơn nhiều, theo một bài viết trên báo điện tử Vietnamnet khi báo này nói người dân “c̣n lam lũ, cơ cực hơn chốn quê xưa”.

Tái định cư nhưng thiếu đủ thứ!

Theo sự tường thuật của VietnamNet ngày Thứ Hai 6/4/2009, khu tái định cư Đông Thuận là chốn cư ngụ mới của hơn 200 hộ dân thuộc 2 xă B́nh Đông và B́nh Thuận (huyện B́nh Sơn) từ tháng 5/1998. Khi mới vào khu tái định cư này, người dân được hứa hẹn sẽ có hạ tầng đầy đủ...

Thế nhưng 11 năm qua, khu tái định cư vẫn như xưa: “giao thông vẫn là con đường đất, nước sinh hoạt bữa có, bữa không; điều kiện sản xuất th́ khó khăn. Nhiều người đă phải rời bỏ khu tái định cư để về lại quê xưa đi biển, hoặc vào miền Nam mưu sinh.”

Tiếp xúc với một số người vẫn ráng bám vào mảnh đất khổ đau này, VietnamNet nói ông Vương Cộng (58 tuổi), một trong những người đầu tiên đến khu tái định cư cho biết: “Hồi mới vào khu này, cán bộ bảo cứ ở trước rồi làm đường nhựa cho đi. Đến nay hơn 11 năm rồi, có thấy ǵ đâu? Mà không chỉ lời hứa về con đường, c̣n nhiều lời hứa khác nữa như có điện, nước, trường học, trạm y tế... cũng chẳng đi tới đâu. Dân ở đây nghe hứa miết phát chán rồi!”

Theo ông Cộng, ngoài con đường “nắng bụi, mưa bùn,” c̣n nước uống th́, cứ vào mùa nắng là cứ 2 bữa có, 5 bữa cúp, có khi cúp cả nửa tháng. Khi dân hỏi sao mà cúp nước như vậy, mấy ông cán bộ bảo: “Do chỉ có một giếng từ xă bơm lên nên không đủ cung cấp.” Mỗi lần cúp nước người dân phải ra xóm ngoài xin nước chở về sinh hoạt, cực khổ vô cùng.

Dạo một ṿng khu tái định cư, mới thấy cảnh hoang tàn như thế nào: trường học, trạm y tế, chợ cá... tất cả đều bỏ hoang, cỏ mọc ngút tầm mắt. Nhiều người dân ở đây cho biết, trường học được xây dựng từ 10 năm, nhưng do khu này ít trẻ nên không có ai học. Trạm y tế được xây lên để... làm cảnh cho vui bởi không có y tá, bác sĩ. C̣n chợ cá, mang tiếng là vậy, nhưng thật ra nó giống cái... sân phơi cá nhiều hơn, v́ từ xưa tới nay có mấy ai bước đến cái chợ này để mua bán.

Trong thôn xóm th́ vậy, c̣n ngoài bờ sông, bờ kè bị lở xói, hằng ngày, hằng giờ uy hiếp đến cuộc sống của người dân trong khu tái định cư.

Gian nan chuyện mưu sinh

Khi tiếp xúc với người dân khu tái định cư Đông Thuận, kư giả Vietnamnet thấy “trên mắt ai cũng có nỗi buồn. Ở đây, nhiều ngôi nhà bị bỏ hoang, hoặc rao bán. Nh́n cảnh tượng này, nhiều người buột miệng than: đây không phải là miền đất “lành”...

11 năm về khu tái định cư này, cuộc sống mưu sinh của người dân Đông Thuận lắm nỗi nhọc nhằn. Ông Phùng Đức (sinh 1944) cho biết, những ngôi nhà hoang chính là nhà những người quê ở xă B́nh Đông, ở quê c̣n nhà cửa nên nay bỏ nơi này về lại quê làm ăn. C̣n trường hợp ông Đức và nhiều người khác quê ở xă B́nh Thuận, nhà cửa ở quê không c̣n nên về không biết ở đâu.

Một số người chọn cách vào Nam làm ăn, người ở lại th́ cố bám víu, sống lắt lay cho qua ngày tháng. “Hồi c̣n ở quê (thôn Tuyết Diêm 1, xă B́nh Thuận), tuổi như tui có thể chèo thúng, ghe ra biển đánh vài mặt lưới được mấy chục ngàn, cũng đủ sống trong ngày. C̣n ở đây không có ghe thúng nhỏ, lại cách xa cửa biển đến 3km, già như bọn tui chỉ ngồi nhà nh́n ra cho hết ngày tháng chứ biết làm ǵ đâu,” ông Đức giăi bày trong thất vọng.

Ngay như gia đ́nh ông Đức có đứa con bị tật nguyền hai chân. Nhờ nghị lực, Sỹ cố thi đỗ vào trường cao đẳng Sư Phạm Quảng Ngăi - ngành Tin Học. Trải qua bao gian khó, khi tốt nghiệp ra trường cho đến nay đă mấy năm rồi, Sỹ vẫn không xin được việc làm. Gánh nặng giờ như đè thêm trên đôi vai gầy guộc của ông.

Ở khu tái định cư Đông Thuận này, chỉ thanh niên trai tráng đi biển, c̣n phụ nữ và người già th́ ở nhà đan lưới. Nghề biển bấp bênh, đan lưới không đủ sống. Người dân Đông Thuận muốn đi vay tiền của chương tŕnh quốc gia giải quyết việc làm để chuyển đổi nghề. Thế nhưng lần nào cũng vậy, nguyện vọng của họ không được đáp ứng. Nguyên nhân là khi mới vào đây, hầu như hộ nào cũng được vay khoảng 10 triệu đồng. Đến nay làm ăn khăn khó, số tiền vay chưa trả được, nên nay vay nữa ngân hàng không cho.

Đi đến Đông Thuận, tôi c̣n nghe bà con bảo, có nhiều người ở đây phải “ăn”... đất để sống. Hỏi ra th́ mới hay, ấy là có nhiều trường hợp không biết làm ǵ để sống, đành bán đất để... “ăn” dần (!)Điển h́nh như ông Đấu; ông Bùi Phỉ; bà Sen; ông Phùng Nhỏ... Ai cũng đau yếu, già cả, nên ai cũng bán bớt 1/2 lô đất ḿnh được nhận tại khu tái định cư để lấy tiền chi tiêu, sinh hoạt hằng ngày. Nhưng đất ở đây “rẻ như bèo”, số tiền bán đất cũng nhanh chóng vơi đi theo thời gian...

Ông Trần Sang, 76 tuổi, cho tôi biết, hai vợ chồng già của ông hiện nay nhờ vào tiền cứu tế của nhà nước (240.000 đồng/hai vợ chồng). “Bấy nhiêu tiền làm sao đủ sống. Mai mốt lỡ có đau ốm th́ phải bán đất chứ lấy tiền đâu mà thuốc thang. Mà khổ nỗi, bán đất có ai mua không nữa?” Nói xong, ông Sang cười với vẻ mặt đau khổ.”

Tỉnh trạng dở sống dở chết của người dân được lùa vào khu “tái định cư” ở Đông Thuận, Quảng Ngăi, không phải là duy nhất. Nó đă xảy đến cho hàng trăm khu vực tái định cư trên cả nước. Từ di dời dân để xây dựng các dự án thủy điện từ Sơn La đến miền Trung, các dự án sân gôn để quan chức ăn hối lộ ở Sài G̣n, Long An, hay cả dự án xây dựng đô thị Thủ Thiêm (Sài g̣n), đều nổi lên các thảm trạng giải tỏa thành lập các dự án, qui hoạch. Hứa một đàng làm một nẻo.

Mới ngày 19/3/09, Vietnamnet nói 7 dự án sân gôn ở Sài G̣n “qui hoạch” cướp đất ruộng của dân rồi bỏ hoang trong khi dân sống lây lất tạm bợ “khổ hết chỗ nói”.

Tại Dự Án Khu Đô Thị Thủ Thiêm, 160 mẫu đất được qui hoạch tại địa điểm tốt dành để tái định cư các gia đ́nh bị cướp đất đă bị quan quyền đánh tráo cho những chỗ ở cách nơi cũ hơn chục cây số, thiếu mọi tiện nghi. Báo chí ở Việt Nam tố cáo ầm ỹ nhưng rồi chẳng có quan nào bị chạm tới lông chân. Dân vận thiệt tḥi.

Hơn 40 ngàn gia đ́nh các sắc dân thiểu số bị di dời làm đập thủy điện Sơn La đa số bị nhét vào những căn nhà xây dựng tuềnh toàng, nhỏ như cái chuồng chim và không có đất sản xuất.

Ngày 30/7/09 VietnamNet nói, “Hàng trăm hộ dân thuộc diện di dời phục vụ thủy điện Sơn La đang lâm vào cảnh khó khăn về nhà ở trong mùa mưa băo. Nhiều hộ dân nhận tiền đền bù, dỡ nhà đă hơn 1 năm nay để thi công xây dựng khu tái định cư nhưng đến nay vẫn không có đất để xây “tổ ấm” đành sống tạm bợ tại những căn nhà xập xệ, dột nát... Đó là cảnh tượng ở khu nhà tạm ven suối Nậm Lay, phường Na Lay, TX Mường Lay, Điện Biên.”

Trong cuộc họp quốc hội ngày 18/2/2009.

Đối với các công tŕnh thủy điện, thủy lợi miền Trung, Tây Nguyên người dân phải sống trên diện tích đất sản xuất hẹp hơn, chất lượng đất xấu hơn, có nơi c̣n thiếu điện, nước.

Như “tại khu tái định cư Thái Lâm, xă Hạnh Lâm, huyện Thanh Chương (Nghệ An), thuộc công tŕnh Bản Vẽ, người dân đă về sống 3 năm nhưng chưa có đất sản xuất, nhất là lúa nước.

Dân ở khu tái định cư xă Hướng Linh (công tŕnh Rào Quán) được giao đất 1 ha/hộ nhưng không sản xuất được hoặc khu tái định cư Lộc Bổn (công tŕnh Tả Trạch), có 30% số người trở về sản xuất ở vùng ḷng hồ và 30% số người đi lao động ở nơi khác. C̣n lại là đi làm thuê kiếm sống.”

Bộ NN& PTNT kêu rằng “nhiều chủ dự án (nhà cầm quyền địa phương, công ty điện quốc doanh v.v... không thực hiện đúng cam kết. Chẳng hạn ở công tŕnh Bản Vẽ, quy định mỗi hộ dân được giao 1-1,5 ha đất sản xuất nông nghiệp, song bà con mới được giao 700-800 m2 đất vườn. Người dân thiếu đất sản xuất nên rất khó khăn, nếu địa phương không kịp thời giải quyết sẽ có t́nh trạng thiếu đói, thậm chí dân bỏ đi nơi khác.”

Trong một bài viết khác, ngày 9/7/2008, về tái định cư dân ở Quảng Trị, VNNet viết “Trong cái nắng cháy đất cháy trời, gió rát rạt, ở khu tái định cư Hoong-Cóc (xă Hướng Linh, h. Hướng Hóa), cuộc sống của 209 hộ dân đồng bào dân tộc Vân Kiều hết sức bấp bênh, khó khăn chồng khó khăn...”

 

 

 

Nguồn nguoi-viet.com