Nhiều ngàn cơi người?

 

Trần Khải



Giới khoa học trong tuần lễ này đang tưởng niệm 200 năm ngày sinh của Charles Darwin. Chính xác, Darwin sinh ngày 12/02/1809. Một h́nh ảnh gắn liền với lư thuyết Darwin là sự tiến hóa của nhân loại. Có phải con người sinh ra từ h́nh ảnh toàn hảo của một vị Toàn Hảo trên cao, hay đă biến hóa qua nhiều triệu năm với nhiều chặng đường khác nhau? Darwin đă cho nhân loại một cách giải thích trái nghịch với truyền thống, và bây giờ khoa học đă công nhận rằng, không chỉ riêng loà́ người, mà các chủng loại sinh vật cũng đều trải qua các chặng đường tiến hóa.

Bản tin Anh ngữ BBC News hôm 15/02/2009 lại cho biết rằng sinh vật cũng không phải là cái ǵ độc đáo trên đời này. Bản tin viết rằng Tiến Sĩ Alan Boss của viện khoa học Carnegie Institution of Science nói rằng có thể có tới một trăm tỉ hành tinh tương tự như quả đất trong thiên hà của chúng ta, và nhiều trong các thế giới này có thể là nơi cư trú của các sinh vật thể đơn giản. Ông nói như thế trong hội nghị thường niên của American Association for the Advancement of Science tại Chicago.

Đặc biệt, Tiến Sĩ Boss tiên đoán rằng phi thuyền Kepler của NASA dự kiến sẽ phóng vào vũ trụ trong tháng 3, 2009 sẽ bắt đầu t́m ra một vài hành tinh tương tự quả đất trong vài năm tới.

Bản tin BBC c̣n cho biết rằng công tŕnh nghiên cứu mới ở Đại Học Edinburgh đă t́m cách đếm số xem có bao nhiêu nền văn minh thông minh (intelligent civilisations) có thể ở ngoài vũ trụ, và nghiên cứu này nói có thể có tới nhiều ngàn cơi văn minh thông minh.

Nhiều ngàn cơi người? Chính xác, chỉ nên nói là nhiều ngàn cơi sinh vật thông minh như chúng ta, nếu có. Và chúng ta không phải là cái ǵ độc đáo. và cũng không phải là cái ǵ đă toàn hảo ngay từ khi xuất hiện.

Hai báo ở Anh ‒ The Independent, và The Times ‒ tuần này đă có bài viết về nhà khoa học tự nhiên Charles Darwin và nêu lên chi tiết mới rằng nguồn gốc lư thuyết tiến hóa của Darwin xuất phát từ Phật Giáo Tây Tạng. Quả nhiên, đây là điều hết sức là lạ lùng, nếu đúng như thế.

 
Charles Darwin và Cun sổ B trong đó ông vẽ 1 cây tiến hoá giản lược
Nguồn: templeton-cambridge.org
Khi người ta đọc các kinh Bản Sanh của Đức Phật, đọc các truyện tiền thân Đức Phật có khi là khỉ, là voi, vân vân... Nhiều người tin rằng các chuyện này là ư nghĩa tượng trưng, chỉ muốn nói rằng tâm chúng ta có khi như tâm khỉ, như tâm linh tinh lang tang, và rồi phải giữ ḷng nhân và đaọ đức của tâm người, và rồi phải mang tâm Đại Bi Yêu Thương rộng lớn của Đức Phật. Dù tượng trưng hay không, đây cũng là một ư nghĩa tiến hóa. Có phải Darwin đă được gợi hứng từ chuyện khỉ là tiền thân của loài người, và đă dẫn tới lư thuyết tiến hóa?

Báo The Independent nói rằng người ta đă tố cáo Charles Darwin đủ thứ, nhưng chưa ai tố cáo Darwin là “một Phật Tử Tây Tạng tàng h́nh” (closet Tibetan Buddhist).

Giáo sư Paul Ekman nói rằng cuộc nghiên cứu của ông về các văn bản của Darwin đă cho thấy rằng nhà khoa học Darwin đă có các quan điểm y hệt như các quan điểm Đức Đạt Lai Lạt Ma, một người “bạn thân” của giáo sư Ekman, bày tỏ.

Darwin đă viết dài ḍng về cảm xúc con người và ḷng từ bi, và mạnh mẽ tin vào sự hợp nhất của nhân loại cũng như tính tương tự cảm xúc chia sẻ giữa nhân loại và các động vật mà chúng ta ăn thịt.

Giáo sư Ekman viết,

 
Những chữ mà Darwins sử dụng th́ y hệt như các chữ sử dụng bởi các tín đồ Phật Giáo Tây Tạng mô tả về ḷng từ bi và đạo đức. Thiệt là trùng hợp dị thường, nếu gọi đây là t́nh cờ, khi thấy quan điểm Darwin về từ bi và đaọ đức giống y hệt quan điểm của Phật Giáo Tây Tạng. Khi tôi đọc cho Đức Đạt Lai Lạt Ma vài đoạn văn, ngài nói, ‘Tôi bây giờ sẽ tự gọi ḿnh là người theo chủ nghĩa Darwin.’

 
Giáo sư Ekman nói trước hội nghị American Association for the Advancement of Science tại Chicago,
 
“Làm sao mà trùng hợp như thế chứ? Nếu chuyện này xảy ra ở thời này, vấn đề đạo văn sẽ khởi lên bởi v́ các chữ này gần như là y hệt, hay một cách chính xác là y hệt. Tôi không thể nào tố cáo Darwin là đạo văn được.”

 
Giải thích đưa ra là, có thể Darwin đă biết về Phật Giáo Tây Tạng qua những lá thư viết cho ông từ người bạn là Joseph Hooker, người đă có mặt ở Tây Tạng để nghiên cứu về các chủng loạị hoa.

Giáo sư Ekman kể rằng Đức Đạt Lai Lạt Ma kinh ngạc v́ các văn bản của Darwin về từ bi và đạo đức y hệt như quan điểm Phật Giáo, như, “Khi tôi nh́n thấy bạn đau khổ, điều đó làm cho tôi đau khổ, và điều đó thôi thúc tôi làm giảm sự đau khổ của bạn để cho tôi có thể giảm bớt nổi khổ đau của ḿnh. Như thế là y hệt quan điểm Phật Giáo Tây Tạng.”

Giáo sư Ekman c̣n nói rằng quan điểm nhà Phật, cũng như của Darwin, nói, “hạt giống từ bi nằm trong nuôi dưỡng tâm người mẹ, vào ḷng từ bi phổ quát: hướng về người khác như là người mẹ.”

Có một chi tiết nữa, bà Emma Darwin, vợ của Darwin cũng say mê với Phật Giáo. Bà từng mô tả một cháu nội/ngoại như là một “đại lạt ma” bởi v́ cậu này rất trầm lặng và nghiêm trang.

Giáo sư Ekman dè dặt nói, “Tôi không nói rằng Darwin là Phật Tử. Nhưng cách nh́n của Darwin về bản chất từ bi th́ y hệt và từng chữ chính xác như quan điểm của Phật Giáo Tây Tạng.”

Có phảỉ hay không? Hay là Darwin đă từng đọc truyện Bản Sanh và đă tin rằng tiến hóa là chuyện b́nh thường? Và như thế, nếu có chuyện tiến hóa, chúng ta vẫn có thể tin là có nhiều ngàn cơi người tương tự? Hăy chờ vài năm nữa, để xem phi thuyền NASA nh́n tới đâu.



 
Bài do tác giả gởi. DCVOnline biên tập và minh hoạ.
 

Nguồn DCVOnline